Temmuz ayında önceki ay imzalanan ABD-İran mutabakat zaptı fiilen işlevini yitirdi. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarının ardından ABD geniş çaplı saldırılara yeniden başlarken, Başkan Trump mutabakatın bittiğini açıkladı ve deniz ablukası tekrar devreye alındı. Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş riskinin yeniden ortaya çıkması ve arz endişelerinin fiyatlanmasıyla temmuz başında 70 USD/varil seviyelerinde olan Brent petrol, 100 USD/varil seviyesinin üzerini gördü. Ayın son günlerinde ise tarafların karşılıklı saldırıları durdurmasıyla 90 USD/varil seviyelerine geri çekildi. Temmuz ayının tamamında bahsedilen varlık sınıfı %23,6’lık yükseliş kaydetti.
Temmuz ayında Fed ve ECB politika faizini beklentilere paralel sabit tuttu. Fed Başkanı Warsh’un %2 olan enflasyon hedefine bağlılığını ön plana çıkan açıklamaları, uzun vadeli enflasyon endişeleri ve ileriye dönük sınırlı yönlendirme yapması getiri eğrisinde belirgin dikleşmeye yol açtı. Faiz kararı sonrasında dolar endeksi geri çekilirken, hisse tarafında ayın ana teması yapay zekâ ve yarı iletkenlerdeki belirgin düzeltme hareketi oldu. Güney Kore KOSPI endeksi ve Japonya Nikkei endeksi sırasıyla %22,2 ve %8,1 düşüş kaydetti.
Yurt içinde ise TCMB, Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında politika faizini beklentilere paralel %37 seviyesinde sabit tuttu. Karar metninde jeopolitik gelişmeler nedeniyle enerji fiyatlarının yeniden yükseliş eğilimine girdiği yer alırken, iç talepteki zayıf seyrin belirginleştiği vurgulandı. Temmuz ayında tüketici enflasyonu aylık %1,78 ile beklentilerin altında artış kaydederken, yıllık enflasyon %32,1’den %31,75’e sınırlı geriledi. Kurulun ağustos ayında toplantısı bulunmuyor. Bu nedenle 13 Ağustos’ta gerçekleştirilecek olan yılın üçüncü Enflasyon Raporu toplantısı önümüzdeki döneme ilişkin olarak enflasyon görünümü ve faiz patikasına ilişkin verilecek mesajlar açısından önemli olacak.
DÖVİZ
İki ay sonra dolar endeksinde güçlenme eğilimi terse döndü
Temmuz ayına 101,1 seviyesinden başlayan Dolar Endeksi, Fed toplantısı sonrası G10 para birimlerinin tamamı karşısında değer kaybederek ayı 99,9 seviyesinden tamamladı. Dolar endeksindeki geri çekilme paralelinde EUR/USD 1,14 seviyelerinden 1,15 seviyelerine yükseldi.
TL’de nominal bazda değer kaybı sürdü
Temmuz ayında TL, dolar bazında aylık %1,8 değer kaybetti. Mayıs-Haziran döneminde gerileyen TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru, Haziran ayında yükseliş kaydetti. Dolayısıyla kur sepetinin aylık %2,4 yükseliş kaydettiği ayda, enflasyonun aylık %1,78 gerçekleşmesiyle TL’de reel değerlenme görüldü.
FAİZ
Artan enflasyon endişeleriyle küresel tahvil faizleri yükseldi
Petrol fiyatlarındaki sert yükselişin canlandırdığı enflasyon endişeleri ve Fed’in sınırlı yönlendirmesi ABD getiri eğrisinde belirgin dikleşmeye neden oldu. 2 yıllık tahvil faizi 12 baz puan artışla %4,17’den %4,29’a, 10 yıllık tahvil faizi 27 baz puan artışla %4,47’den %4,74’e yükseldi. 30 yıllık tahvil faizi de 2007 yılından bu yana en yüksek seviyeler olan %5,27 seviyesine çıktı. Avrupa tahvil faizlerinde de ECB’nin eylül ayına ilişkin faiz artış sinyaliyle benzer hareketler izlendi.
Yurt içinde getiri eğrisi satıcılı seyretti
Jeopolitik risklerdeki tırmanış ve küresel faizlerdeki yükselişin etkisiyle TL tahvillerde satış görüldü. 2 yıllık tahvil faizi temmuz ayında 184 baz puan artışla %40,2’den %42,1 seviyesine, 10 yıllık tahvil faizi de 176 baz puan artışla %33,2’den %34,9 seviyesine yükseldi.
HİSSE
Küresel borsalarda yapay zekâ temasındaki düzeltme ön plandaydı
Küresel hisse senetleri, petrol fiyatlarındaki yükselişin uzun vadeli tahvil faizlerinde artışa yol açması, yüksek değerlemeler, Çin’de yarı iletken sektöründe artan rekabet ve şirketlerin yüksek sermaye yatırımlarının sürdürülebilirliğe ilişkin endişelerle yapay zekâ temasında sert düzeltme hareketleri görüldü. Yarı iletken kaynaklı satış baskısı en sert şekilde Güney Kore borsasında gerçekleşti. KOSPI endeksi %22,2 düşüş kaydetti. Nasdaq endeksi %3,2 gerilerken, ABD’de teknoloji dışı sektörlere rotasyonun desteğiyle S&P 500 ayı yataya yakın seyirle tamamladı. Avrupa hisse senetleri genelinde ise pozitif görünüm mevcuttu.
Borsa İstanbul, temmuz ayında geriledi
BIST100 endeksi, tahvil faizlerindeki yükseliş ve jeopolitik risklerdeki tırmanışın etkisiyle temmuz ayında %4,7 düşüş kaydetti. Haziran ayında fonlama maliyetlerinin kısa vadede aşağı geleceği beklentisiyle %15,9 yükselen bankacılık endeksi ise, haziran ayındaki yükselişini geri verdi.
ALTIN
Ons altın dört aylık düşüş serisini sonlandırdı
Dolar endeksindeki geri çekilme ve güvenli liman talebiyle ons altın fiyatı temmuz ayında %1 yükseldi. Böylece mart ayından bu yana süren üst üste dört aylık düşüş serisi sona ermiş oldu.
